essntial

1. Historia - nauka o przeszlosci 2. Przeszlosc - to co sie wydarzylo 3. Zrodlo historyczne - pozostalosci po naszych przodkach a) zrodla pisemne b) zrodla materialne 4. Archeologia -nauka o wykopaliskach (slady zycia ludzi w dawnych czasach);  nauka , ktora bada przeszlosc, dzieje na podstawa zrodla krytych na Ziemii, wodzie 5. Zabytek - slad przeszlosci (zrodlo historyczne), posiadajacy wartosc historyczna lub artystyczna 6. Zadanie muzeum: a) gromadzenie, zbieranie - zakup, wymiana, darowizny, wypozyczenie b) przechowywanie, ochrona c) konserwacja zbioru d) udostepnienie zbioru 7. Era - dluzszy okres czasu, ktory rozpoczal sie jakims bardzo waznym wydarzeniem 8. Epoka - dluzsze odcinki czasu w dziejach ludzkosci wyodrebnianie ze wzgledu na roznice w sposobie zycia ludzi, wierzenie, kulture, tradycje 9. a) prehistoria - zajumue sie badaniem dziejpow od momentu pojawienia sie pierwszych zrodel pisarzych -zrodla o tych czasach odkrycia arche...

1. Imperium - wielkie panstwo, nazwa terytorium podleglego wladzy Rzymu, najwiekszy rozmiar w II w n.e. 2. Podzial cesatrstwo Rzymskiego nastapil w skutek: a) trudnosci wewnetrznych: -wojny domowe b) trudnosci zewntrzne -najazd barbarzyncow np. Hunonow, Wizygoci, Ostrygoci Podzial w 395 r.n.e. na Wschodnie (Konstantynopol) i Zachodnie (Rzym) 3. 476r. - upadek cesarstwa Rzymskiego (Zachod) - umowny koniec Starozynosci i poczatek sredniowiecza 4. 1453 r. - upadek Konstantypola 5. Teozowiusz Wielki - ostatni cesarz, ktory podzielil Rzym 6. Konstantyn Wielki - 316 7. 319 r. - edykt mediolanski  8. 381 r. - chrzescijanstwo religie panujaca 9. Rozlam w kosciele: 1054 r. Chrzescijanstwo a) katolicyzm -kosciol -ksiadz -celibat -papiez -narodowe jezyki b) prawoslawie -cerkiew -pop -moze sie zenic -patryjacha -jezyk: greka 10. Islam - "Podanie sie woli Bozej" tworca - Mohamet (prorok_ jeden Bog - Allah 11. 622r. - ucieczka Mahometa z ...

1. Plemiona na ziemiach Polskich a) Polanie - Gniezno, Poznan, Ostrow - Srodkowa Warta b) Wislanie - Krakow- Gorna Wisla c) Mazowsza - Plock - Srodkowa Wisla d) Opolanie - Opole - Srodkowa Odra e) Slezanie - Wroclaw - Srodkowa Odra f) Pomorzanie - Kolobrzeg, Szczecin, Gdansk - dolna Wisla, Morze Baltyckie 2. Rod Piastow Piast - > Siemowit (zm. ok. 900) -> Leszek (zm. ok 930) -> Siemomysl (zm ok. 960) -> Mieszko I (ok. 960-992) 3. 966r. chrzest Polski 4. Znaczenie przyjecia chrztu : -wzrasta rola Polski na arenie miedzynarodowej -wzrasta rola Mieszka I -Polska mogla zawierac sojusze -natychmiastowy rozwoj gospodarczy i kulturalny 5. Dagonie index - dokument podlaczyl Polske pod opieke papieza 6. Boleslaw Chrobry (992-1025) 7. 997 - misja sw. Wojciecha 8. 1000 - zjazd w Gnieznie (Otton III podrozowal Boleslawowi gwozdz z KrzyzaPana i wlocznie sw. M..., wlozyl koronie na jego glowie, Boleslaw dal mu... 9. 1002-1018 - zjazd z Niemcami , pokoj w Bud...

Dzieje Zydow polskich siegaja XIII wieku. Wypedzani z krajow Europy Zachodniej w okresie poznego ssredniowiecza znajdowali schronienie w Polsce. Ich polozenie prawne bylo regulowane przez szereg przywilejow krolewskich  nadawanych w XIII i XIV wieku. Konstytucji 3 Maja przyznala im rowne prawa z mieszczanami. Okres zaborow przyniosl kolejne fale migracji. W ramach monarchii austrowegierskiej Zydzi austriaccy przenosili sie do Galicji ze wzgledow ekonomicznych. W poczatku XX wieku wladze carskie przesunely sie na zachod tzw. strefe osiedlenia dla Zydow, co spowodowalo ich migracje do Kongresowki. Zyli na ogol w miastach , zamknieci w gettach sila nakazow religijnych  i tradycji. W XIX wieku odchodzenie od judaizmu i zrywanie tradycyjnych wiezow przyspieszalo proces asymilacji, szczegolniewsrod warstw oswieconych. Zydzi uczestniczyli w polskim ruchu niepodleglosciowym poczynajac od czasow powstania kosciuszkowskiego. W Polsce Zydzi miedzy wojennej Zydzi stanowili, po Ukraincac...

I.Podboje Rzymian w okresie republiki 1. Armia Rzymska Miala charakter obywatelski to znaczy ze kazdy obywatel mial obowiazek sluzby wojskowej. Legion - oddzial armii Rzymskiej. Dzielily sie na kochorty, kochorty na manipuly, a manipuly na centuriony. Wyposazenie legionisty: -helm z pioropuszem -pancerz -nagolennice -tarcz -miecz obosieczny -sztylet -skurzane sandaly Dlaczego armia Rzymska osiagala sukcesy? -byla to armia wycwiczona i zdyscypliowana -kary za dezercje; chlosta itp. -Nagrody: odznaczenia, premie, awans. -dobrze opanowali sztuke oblegania i zdobywania miast -slyneli z budowania drog i mostow Obozy barowne - sztuka budowania obozow (postojow) 2. Do polowy trzeciego wieku p.n.e. Rzym podbil cala Italie. Prowincja - posiadalosci Rzymu oprocz Italii. Trymuf - zwyciestwo, uroczyste wkroczenie zwycieskiego wodza do Rzymu na czele armii. 3. Wojny Rzymu z Kartagina. Pierwsza wojna Punicka - 264 r. p.n.e. do 241 r. p.n.e. Zwyciestwo Rzymian...

Pod rządami litewskiej dynastii Jagiellonów Polska stała się krajem rozległym terytorialnmie i potężnym. Czasy panowania Jagiellonów to okres największej świętności Rzeczpospolitej 1. Jakie były przyczyną zawarcia unią między Polską a Litwą? Złożyło się na to wiele przyczyn: 1. Polska i Litwa chciały zabezpieczyć się przed agresją zakonu krzyżackiego panującego na ziemiach należących wcześniej do Prusów. 2. Polacy chcieli utrzymać w swych rękach zdobytą jeszcze za czasów Kazimierza Wielkiego Ruś Halicką i rozszerzyc swoje panowanie na wschodzie. Napotykali tu opór Litwinów. Włdacy Litwy, którzy zajęli olbrzymie tereny Rusi, spotkali się ze wzrastającym oporem Księstwa Moskiewskiego. Przy pomocy Polaków mogli się przeciwstawić ekspansji Moskwy. 3. Polski Kościół chciał rozszerzyć swoje wpływy na ziemię pogańskie Litwy. 2. Czym była unia polsko-litewska? W 1385 r. w miejscowości Krewo Władysław Jagiełło wystawił dokument, w którym obiecał  przyłąćzyć Litwę do Polski. St...

I. STAROŻYTNOSĆ (Antyk) 1. Najważniejsze teksty antyku: -mitologia -eposy -tragedia -liryka 2. Starożytność Nazwą tą ogarniamy ogrom epok - cały dorobek ludzkości przed naszą erą. Kulturę, sztukę, wreszcie literaturę różnych narodów, które zaistniały przed narodzinami Chrystusa. Dlatego bez zdziwienia wrzucamy do tygla starożytności różnne dzieła i dzieje literatur: "Biblię", dorobek starożytnej Grecji i Rzymu, i Dalekiego Wschodu: Babilonii, Egiptu, Japonii itd. I mity greeckie, i dzieje Gilgamesza, i delikatne, dawne, japońskie haiku - to starożytność. Bajeczna i niezwykle pojemna. Wycinek "obowiązujący" licealistę jest - mniej niż skromny. 3. Antyk to termin tradycyjnie przypisany kulturze starożytnej Grecji i Rzymu. Jest więc jakby "podzbiorem" starożytności. Ogarnia dorobek ludzi żyjących przed naszą erą w basenie Morza Śródziemnego. Tę kulturę uważamy za swoje dziedzictwo, obok "Biblii" - główne źródło kształtujące poglądy etyc...

1. Demokracja a) Czym charakteryzujace sie demokracja? Zrodlem w panstwie demokratycznym jest wola wiekszosci obywsateli. Jednoczesnie obywatele demokratycznego panstwa  posiadaja  takie wolnosci polityczne, ktore gwarantuja im rzeczywiste sprawowanie wladzy. b) Dlaczego w panstwie demokratycznym tak wazne jest postrzeganie zasad tolerancji? Poniewaz nie kwestionuje sie prawa kazdego czlowieka do posiadania odmiennych poglodow na temat najroznorodnijeszych zjawisk wspolczesnego swiata. Uznaje sie, ze wszyscy maja prawo do realizacji swych planow, organizowania swego zycia w sposob, ktory uznaja za najlepszy. Oczywiscie, szacunek dla przekonan i pogladow innych ludzi ma swoje granice. Chociaz tolarancja obowiazuje nawet wobec  tych, ktorzy sa przciwnikami demokracji, to jednak musza oni w swojej dzialalnosci przestrzegac obowiazujacych przepisow prawa  (norm prawnych). Nie mozna bezkarnie realizowac idei zbrodniczych, zagrazajacych porzadkowi spoleczn...