essntial

1. Najważniejsze surowce mineralne Polski i przykładowe obszary występowania a) energetyczne -węgiel kamienny (Wyżyna Lubelsk-Łęczyca, Górny Śląsk - Tarnowskie Góry, Ostraw, Sucha Beskidzka, Dolny Śląsk - Wałbrzych, nowa Ruda) -węgiel brunatny (Turoszów, Konin, Koło, Turek, Bełchatów) -gaz ziemny (Kotlina Sandomierska, Nizina Wielkopolska) -ropa naftowa (Podkarpacie, Lubelskie, Nizina Szczecińska) b) metaliczne -rudy miedzi (Dolny Śląsk, Stare Zagłębie - Złotoryja, Bolesławic; Zagłębie Lubiańsko-Głogowskie (Lublin, Polkowice) -rudy niklu (Dolny Śląsk) -rudy cynku i ołowiu (Wyżyna Śląska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska) -rudy żelaza (Świętokrzyskie, Łęczyca, Suwalskie) c) chemiczne -sól kuchenna (Podkarpacie - przede wszystkim Wieliczka, Kujawy, Wielkopolska - Moglina, Inowrocław, Kłodawa) -siarka (Górny Śląsk - Rybnik, Swoszowice k. Krakowa, Tarnobrzeg) -baryt (okolice Wałbrzycha - Boguszowice; Dolny Śląsk - Stanisławów k. Jaworzna) -sól potas...

Woda, H_2O, związek tlenu z wodorem - jest najpowszechniej występującym na naszej planecie zwiąązkiem chemicznym. Ilość wody na Ziemi szacuje się na około 2,2 x 10^18 ton. Jeśeli każdą tonę wody (1 m^3) zmniejszylibyśmy do rozmiarówki głowki od szpilki i z takimi gółwkami wybrukowali drogę . z Ziemi na Księżyc, to jej szerokość wynosiłaby 10 kilometrów. Czyż w tej sytuacji wodzie nie należy przyznać pierwszeństwa wśród związków chemicznych? Masa wody występującej w przyrodzie znajduje się w równowadze dynamicznej. Pod wpływem ciepła słonecznego powierzchnia mórz i oceanów nieustannie paruje. Woda zmienia stan skupienia i masy pary wodnej mieszają się z powietrzem. Przy dostatecznie dużej wilgotności powietrza i obecności tzw.  jąder kondensacji następuje skraplanie pary wodnej do postaci drobniutkich kropelek, które grupują się w widoczne skupienia - chmuury. W wyniku ochładzania na niewielkich wysokościach powietrza zawierającego parę wodną powstają mgły. Chmury, niesione wiatre...

1. ge - ziemia graphein - pisać, opisywać (j.gr.) Eratostenes z Cyreny III-II w. p.n.e. 2. Geografia - to nauka o powłoce ziemi jej przestrzennym zróżnicowaniu przyrodniczym i społeczno-ekonomicznym oraz o związkach jakie zachodzą między poszczególnymi zjawiskami w niej obrębie, a także między środowiskiem geograficznym a działalnością człowieka. Środowisko przyrodnicze - rośliność, wody, zwierzęta, skały, budowa geologiczna klimat, ukształtowanie terenu (rzeźba) środowisko przyrodnicze + człowiek i jego działania = środowisko geograficzne Powłoka ziemska - to przestrzeń geograficzna na pograniczu warstwy ciekłej stałej i gazowej do takiej wysokości i takiej głębokości do jakiej sięga działalność człowieka 3. Podział geografii -ogólna -regionalna Geografia a)fizyczna -meteorologia (pogoda z dnia) -klimatologia (wieloletnie obserwacje) -oceanografia -hydrologia -geologia (nie należ do nauk geologia) -gleboznastwo -biogeografia b) ekonomiczna ...

Dawne mapy obu Ameryk wykazują zdumiewająco zbieżność pomiędzy linią brzęgową Nowego i Starego Świata. Czy jest zatem mozliwe, by odległe od siebie kontynenty stanowiły kiedyś jedną całość? Wp połowie dziewiętnastego wieku naukowcy odkryli skamieniałości podobnej natury na oddalonych od siebie krańcach Ziemi. ???Na początku naszego stulecia amerykański geolog Frank B. Taylor postawia tezę, że kontynenty stopniowo oddaliły się od siebie. Według niego przesuwanie się lądów mogło wytworzyć ciśnienie powodujące wypiętrzenia się olbrzymich łanców górskich. Teoria Wegenera Problem tym zajmował się również niemiecki meteorolog, geofizyk i astronom - Alfred Wegener. Wegener badał przede wszystkim zmiany klimatu ziemskiego  na przestrzeni dziejów. Próbował też odkryć tajemnicę ukrytą w skamielinach nad którymi pracował, na przykład w jaki sposób skamieniałe rośliny tropikalne znalazły się w skałach  ukrytych pod śniegami Grenlandii. Z drugiej strony istniały dowody, iż skały połud...

Ósmy kontynent Czy wiecie, że dziś, pod koniec XX wieku, na Ziemi wciąż są miejsca nietknięte ludzką stopą? Miejsca których nie widział żaden człowiek. Wydawać by się mogło, że ludzie zajrzeli już wszędzie. Zadbali dżungle równikowe, bezkresne oceany i lodowe przestrzenie podbiegunowe. Mapy powierzchni Ziemi nie mają białych plam. Inaczej ma się sprawa z podziemnym królestwem jaskiń. Nikt nie potrafi powiedzieć, ile ich jeszcze zostało niepoznawanych. Każdy rok przynosi moc nowych odkryć. Tylko w ciągu ostanich pięciu lat zaszczytne miano najgłębszej jaskini świata trzy razy zmieniało właściciela. Dla porównania - palmę pierwszeństwa wśród gór Mount Everest od lat stu z kawałkiem . Ziemia skrywa ogromne przestrzenie. Są tu przepaści tak głębokie, że nie słychać upadku zrzuconego z góry kamienia. W Chinach są groty tak wielkie, że da się do nich wlecieć samolotem. Komor w Torca del Carlista w Hiszpanii ma powierzchnię 11,5 hektara i wysokość 125 metrów. Do Śnieśnej Studni w Tatrach ...

1. Jak zbudowane jest wnętrze Ziemi? Ziemia składa się z trzech części, trochę tak jak jabłko. Skorupa ziemska, płaszcz ziemi i jądro. Ziemia składa się z trzech części: skorupy, płaszcza i jądra. znamy strukturę wewnętrzną Ziemi dzięki falom, które się rozchodzą podczas trzęsienia Ziemi. Płaszcz ma około 2900 km grubości. Jest w ruchu, co powoduje przesunięcia skorupy ziemskiej. Jądro zewnętrzne znajduje się w stanie płynnym, i jest bardzo prawdopodobne, że jądro wewnętrzne też jest płynnym. Składają się one prawdopodobnie z żelaza i niklu. Temperatura jądra wynosi, według tego co sądzą uczeni, między 2200 a 4400 stopni Celsjusza. Skorupa ziemska nie jest równej grubości Pod powierzchnią lądu stałego, skorupa ziemska ma około 35 km grubości. Pod oceanami już tylko 5 km. Płaszcz Część płaszcza składa się ze skał pozostających w stanie płynnym, które czasami przelewają się . przez pęknięcia w skorupie ziemskiej: jest to lawa wulkaniczna. Kiedy stygnie, lawa staje się bardzo t...

1. Jak tworzą się chmury? Dlaczego tworzą się chmury? Słońce podgrzewa wodę w oceanach, rzekach, wodach gruntowych i szacie roślinnej/.. Ogrzana w ten sposób woda przekształca się w parę wodną, niewidzialną i tak lekką, że się unosi. Tam spotyka zimne powietrze , powoli się ochładza i staje się mieszaniną kropelek wody i kawałków lodu, które płyną po niebie. To właśnie są chmury. Para wodna jest gazowym stanem skupienia wody. Powietrze przepełnione parą wodną rozszerza swoją objętość i wznosi się, gdy jego temperatura wzrasta. Wznosząc się, napotyka warstwy zimnego powietrza i ochładza sie. Oziębiając się, powietrze pozostawia część swojej wody, tworzy się nadwyżka pary, która przekształca się w kropelki wody i cząsteczki lodu. Nagromadzenie kawałeczków lodu i kropelek wody stanowi chmury. 2. Dlaczego chmury przybierają różne kształty? Chmury przybierają różne kształty, w zależności od ich  wysokości na niebie. Najwyższe są cirrusy, czyli chmury pierzaste, które wyglądaj...

Darth Maul, jedne z lordów sitgh, bohater "Mrocznego Widma", czwartego filmu z cyklu "gwiezdnych wojen". Rycerze Sith wykorzystują Ciemną Stronę Mocy i przemierzają kosmos w czarnym przebraniu . Nie jest to zbyt praktyczna barwa . Łatwo pochłania podczerwoną cześć widma światła gwiazd, co sprawia, że ubiór błyskawicznie karmi się energią i nagrzewa. Bez sprawnej wentylacji Darth Maul szybko by wyparował. Współczesne aparaty kosmiczne i skafandry kosmonautów obłożoną są błyszczącą, srebrzystą folią nie dlatego, że nasza cywilizacja sprzyja tej dobrej stronie Mocy. Po prostu jasne barwy lepiej odbijają promienie świetlne. Koński Łeb Oriona Biało - niebieskie słońca, sztuczne ognie z czerwonymi rozbryzgami i sztuczne ognie z czerwonymi rozbryzgami i szczytpą surealizmu, jakiej nie powstydziłby się sam Dali - przecież to wizurenk .. końskiej głowy. Ta wspaniała fotografia ukazuje mały zakątek gwiazdozbioru Oriona, jednej z najaśniejszych konstelacji na zimo...