Przejdź do głównej zawartości

Starozytny Rzym - Historia

I.Podboje Rzymian w okresie republiki


1. Armia Rzymska

Miala charakter obywatelski to znaczy ze kazdy obywatel mial obowiazek sluzby wojskowej.

Legion - oddzial armii Rzymskiej. Dzielily sie na kochorty, kochorty na manipuly, a manipuly na centuriony.


Wyposazenie legionisty:
-helm z pioropuszem
-pancerz
-nagolennice
-tarcz
-miecz obosieczny
-sztylet
-skurzane sandaly

Dlaczego armia Rzymska osiagala sukcesy?
-byla to armia wycwiczona i zdyscypliowana
-kary za dezercje; chlosta itp.
-Nagrody: odznaczenia, premie, awans.
-dobrze opanowali sztuke oblegania i zdobywania miast
-slyneli z budowania drog i mostow


Obozy barowne - sztuka budowania obozow (postojow)


2. Do polowy trzeciego wieku p.n.e. Rzym podbil cala Italie.

Prowincja - posiadalosci Rzymu oprocz Italii.

Trymuf - zwyciestwo, uroczyste wkroczenie zwycieskiego wodza do Rzymu na czele armii.


3. Wojny Rzymu z Kartagina.

Pierwsza wojna Punicka - 264 r. p.n.e. do 241 r. p.n.e.

Zwyciestwo Rzymian

II 218 r. p.n.e. - 201 r p.n.e. Pod Konmarii (216 r p.n.e.)

III 149 r p.n.e. - 146 r p.n.e. - Ostateczna kleska Kartaginy. Kartagina zostala zniszczona a kartaenczycy sprzedani.


II. Imperium Rzymskie

1. Prowincja Rzymskie byly wykozystywane pod wzgledem gospodarczym. Ich ludnosc musiala placic podatki i odawac czesc plonow.

Na czele prowincji staly namiestnik, w nieuczciwy sposob bogacil sie kosztem ludnosci.

2. Imperium Romanum


W skutek podbojow Rzym stal sie wielkim imperium . Pod jego wladze w okresie republiki dostaly sie nastepujace tereny:

-Hiszpania
-Syria
-Azja - czesc
-Galia
-Grecja, Macedonia
-Afryka - polnocna czesc

3. Skutki wojen

-wzbogacenie Rzymu i czesci jego obywateli (arystokracja, kupcy)
-pojawienie sie wiekszej czesci ploretariatu.
-byli to ludzkie wolni czesto  bez pracy i wlasnosci, otrzymywali bezplatnie zboze, posiadali prawa polityczne.

4. Niewolnictwo w Rzymie.

Niewolnik - czlowiek bedacy czyjasc wlasnoscia.

Zrodla niewolnikow:
-wojny
-ludzie schwytani przez piratow
-dzieci ktore urodzila niewolnica
-ludzie sprzedani za dlugi

IV. "Alea iuata est" (kosci zostaly rzucone) , kryzys republiki. Juliusz Cezar

1. Przyczyny kryzysu republiki.

a) niekorzystne zjawiska spoleczno-gospodarcze.
b) walki wewnetrzne, wojny domowe

2. Na czym polegala reforma armi rzymskiej?

Jakie klopoty pojawily sie w armii?

Jakie byly dazenia wookow?

3. Juliusz Cezar 100 r p.n.e. - 44 r p.n.e

a) Pierwszy Zriumirat

Krassus
Pompejusz Wielki
Juliusz Cezar

veni, vidi vici - przybylem, zobaczylem, zdobylem

Po zdobyciu Rzymu przez Cezara Pompejusza ucieka do Grecji.
48 r p.n.e. - bitwa pod Farsalos.
Pomepejusz ucieka do Egiptu.

Cezar mainuje sie dozywotnim dyktatorem.

11 marca 44 r p.n.e. - smierc Cezara (Idy marcowe).

Wodzowie, na wojnach domowych, nie byli wybierani, a takze ich wojska nie byly zaciagane podlug obyczajow oczystych. Wojska te sluzyly przedewszystkim w sprawie publicznej. Uzywane byly tez przeciw nie przyjaciolom (panstwa), osobistym wrogom wodzow, obywatelem rozwnym dostojenstwem.


Rzym cesarstwem

1. Drugi triumwirat

Marek Antoniusz, marek Lepidus, Oktawian.

2. W wyniku wojen domowych zwyciezyl Oktawian usynowiony przez Cezara. Oktawian zachowal pozory republiki w istocie sprawowal wladze monarsze, skupil w swym reku wiele urzedow:


-pierwszego  senatora
-prokonsula
-trybuna ludowego
-pierwszego kaplana

W 27 r. p.n.e. senat wladal mu tytul Augustusa (ubustwiany) uzywal rowniez imienia "Cezar" od ktorego, pochodzi nazwa Cesaez. Fikcje ustroje republikanskiego utrzymywali jego nastepcy do III w. n.e. U schylku III w. n.e. Dicklecjan skupil w swym reku cala wladze.

- pryncypat 27-284 r. n.e.
- dominat 284-476 r. n.e.


Pax Romana

"Pax romana" znaczy " pokoj rzymski", to pojecie bylo bardzo wazne, w polityce Oktawiana Augusta i jego nastepcow.
Przez wiele lat wojny byly cenione przez Rzymian i do nich przywykli. Dopiero gdy wojny przerodzily sie w kryzysy republiki w wojny domowych i zamiast korzysci zaczely przynosic wiele chaosu i zniszczen. Gdy zaczol panowac Oktawian wojny domowe sie skonczyly. Granic imperium znakomicie pilnowala armia zawodowa. Z czasem cesarstwa prowadzono coraz to mniej podbojow. Epoka wielkich wojen skonczyla sie, spoleczenstwo cieszylo sie wielkim pokojem.



Zycie codzienne w Pompejach

Jak wygladaly Pompeje?

Jak wygladaly domy mieszkalne?

Jak wygladaly Pompeje?

Miasto te otoczone bylo murami w glownym wejsciu znajdowaly  sie bramy . Na ulicach mozna bylo znalezdz pelno straganow sprzedawano tam przzewaznie: zywnosc, ubrania, buty, bizuterie i naczynia. Sprowadzono ten len z Egiptu, purpurowe tkaniny z Syrii, czeresnie znad Morza Czarnego i makrele z Hiszpaniii.

Jak wygladaly domy mieszkalne?

Wejscie domu prowadzilo do antrium bylo to glowne pomieszczenie gdzie znajdowal sie basen, nad basenem nie bylo dachu by w czasie opdau deszczu, woda mogla swobodnie wpadac do basenu. Wokol atrium rozlokowane byly jadalnie i sypialnie. Za atrium znajdowal sie gabinet (bioro) pana domu, byl on tez pomieszczeniem przejsciowym do perystelu. Perystyl byl to przewaznie ogrod, brzyozdobiony roznymirzezbami, wiecznie zielonymi krzewami (bukszpan, mirt czy drzewa laurowe), kwiatami a takze czasem fontananmi.

Co jedli mieszkancy Pompejow?




Kulturalne i techniczne osiagniecia Rzymu.

1. Osiagniecia techniczne:

-amifteatry
-akwedukty (wodociagi)
-termy (publiczne laznie)
-kopuly (luki architektoniczne)
-drogi
-cement
-hymokalstum (centralne ogrzewanie)

2. Prawo Rzymskie

Pierwszy raz spisano w V w.

Kodeks Justynjana - przepisy zostaly tak staranie przemyslane ze do dzis wyklada sie je przyszlym prawnikom.

"Nalezy wysluchac obu stron"
"nie ma winy jesli nie bylo przekroczenia prawa"
"prawo nie dziala wstecz"


Literatura

Wergiliusz, Horacy, Owidiusz - trojka slynnych poetow Rzymskich.

Wergiliusz
Horacy - piesni
Owidiusz - poezja milosna

Marek Tuliusz Cyceron -swietny prozaik, mowca

Tytus Ligiusz - historyk, dziejopisarz

Publiusz Korneliusz Tacyt -- dziejopisarz

Galiusz juliusz Cezar - wspomnienia o wojnie galijskiej.



Czrzescijantwo i chrzescijanie


1. Wierzenia Rzymian

wyznawali politeizm

Swiat ich wiezen byl zapelniony bogami, ktorzy od czasu podboju chellady stali sie podobni do bogow Greckich.

Jowisz - Zeus

Daza wage przywiazywali do wrozb , lot ptaka, wnetrznosci zwierzat. Od czasow Oktawiana Augusta czesc boska wladcy. Czczono tez bostwa wschodnie:

Perski Mitra
Egispa Izytra

2. Narodzenie Chrystusa

Jezus narodzil sie w Betlejem za panowania cesarza Oktawiana Augusta prawdopodobnie ok. 6 r p.n.e. Palestyna wowczas znajdowala sie pod wladza Rzymu. Zycie Jezusa znamy z 4 ewangeli:

Jana
Mateusza
Lukasza
Marka

Religia chrzescijanska wywodzi sie z judaizmu. Po smierci Jezusa apostolowie rozglaszali jego nauki, poczatkowo skierowane tylko do Zydow potem innych narodowosci. Pierwsi Chrzescijanie tworzyli gminy czyli wspolnoty na czele ktorych stali Biskupi. Pierwszym biskupem byl sw. Piotr, a jego nastepcy to papieze.

Ukrzyzowanie Jezusa przez Tyberjusza.

3. Przesladowanie Chrzescijan

Wierni jednemu Bogu chrzescijanie odmiawiali oddawania czczci cesarzowi i bozkom. Pierwsze przesladowanie wybudzchlo 64 r. n.e. (pozaru Rzymu). Fala przesladowan nasilila sie za cesarza diotlekcjana, zakazal nabozenstw spalil swiatynie. Chrzescijanie po kryjomu odprawiali nabozenstwa w Katakumbach.

4. Chrzescijanstwo religia uznawana.

Cesarz Konstantyn Wielki zezwolil chrzescijanom na wsobodne wyznawanie religii. Pod koniec IV w. cesarz Teodozjusz uznal ja za religie (chrzescijanska) panstwowa.


Upadek Rzymu


1. Przyczyny upadku cesarstwa Rzymskiego.

Kryzys w panstwie Rzymskim zaczol sie w III w.n.e.

-najazd barbarzyncow

Barbarzyncami nazywamy ludy zmieszkujace na wschod.

-wojny domowe
-walki miedzy dowodcami\-kryzys gospodarczy (wzrost podatkow powoduje obnizenie jakosci monety, nastepuje ubozenieni ludnosci, upadek rzemiosla i handlu)
-trudnosci w zarzadzaniu duzym panstwem

2 Podzial imperium Rzymskiego:

-Cesarstwo zachodnie ze stolica w Rzymie (lacina)
-Cesarstwo wschodnie ze stolica w Konstantynopolu (greka)

3. Wedrowka ludow


Hunowie, pochodzili z Azji , w V w. n.e. wyruszyli na zachod w polowie stulecia zaatakowali Galie. Rzymianie i Germanie stawiali im czola na Polach Konstantynopola w 451 r. Hunowie przegrali, a cesarstwo rzymskie upadlo na 20 lat na zachodzie. Dowodca Hunow - Atylla niezamierzal sie poddac. Poprowadzil Hunow na poludnie do Italii. Zaden Rzymianin nie umial powstrzymac najazdu Atylly, jedynie Kosciol mogl ich zatrzymac. Podjal sie tego Papiez Leon I, sklonil Atylle do odwrotu. Wszyscy biskupi a nawet papiez Leon I po upadku Rzymu zajeli sie praca urzednilkow. W V wieku kazdy kto potrzebowal opieki mogl przyjsc do Kosciola by poprosic o jakokolwiek pomoc.


Barbarzyncy
Cesarz Oktawian August wytworzyl sysytem obronny, dzialajacy przez 200 lat przed Barbazyncami. Cala armiaa rzymska zostala rozmieszczona na granicach panstwa by arbarzyncy niemogli sie przedostac do Rzymu i zaatakowac. Rzymianie utrzymywali swoje wojska tylko na granicach panstwa wiec w glebi kraju niemial kto walczyc z najezdzcami. Przez dwa wieki nikomu nieudalo sie przebic przez granice, ale w III w. w . najazdy byly coraz to czestsze i mocniejsze, az zaatakowano w kilku miejscach granic i wojska nieudaly rady obronic sie. Barbarzyncy wkraczyli do Rzymu, w glebi kraju niebylo nikogo kto mogl by ich zatrzymac. Barbarzyncy mieli bardzo duzo czasu by zlupic i potpalic miasta. W roku 251 w walce z plemieniem zginal cesarz. Wojny (najazdy) by coraz czesciej i kazdy Rzymianin pograzal sie w leku zabieranie lupow, ale 100 lat pozniej zechca sie tam osiedlic.

Wedrowka ludow - wielki ruch plemion w drugiej IV w spowodowany przez Honow.


4. 476 r. upadek cesarstwa zach. jest to umowna dat a konca starznosci i poczatku sredniowiecza.


Cesarstwo bizancyjne

1. Bizancjum - Konstantynopol - Stambul

Polozenie geograficzne:
-lezy na styku Azji i Europy.
-ciesnina Bosfor laczace M. Czarne z M. Srodziemnym.
-lezy na szlaku handlowym
-z 3 stron otoczone oda z 4 murami


2. Cesarz Justynian Wielki 483r - 565r.

W 527r. zostal cesarzem.

-powiekszyl granice cesarstwa
-kodeks justyniana

1453 r. - podbicie Konstynopola przez Turkow.

-rozwoj nauki i kultury
-nowy styl w sztuce tzw. Bizantyjski (mozaiki, ikony, freski)
-hogia Sophia - kosciol madrosci bozej.

3. Ikona - znak obecnosci Boga, miejsce w ktorym objawia sie Chrystus.

4. Kosciol Prawoslawny

1054r. - Rozlam

a) katolicyzm
-papiez - zwierzchnik kosciola..
-duch swiety pochodzi od Ojca i Syna.
-Uznaja 7 sakramentow.
-Do komuni chleb pszenny (oplatek)
-Katolicyzm
- celibat bezzenstwa.

b) prawoslawie
-Patriarcha - zwierzchnik
-duch swiety pochodzi od Ojca
-Uznaja 7 sakramentow.
-Nie uznaja dogmatu o niepokalanym wniebowzieciu i poczeciu Najswieszej marii Panny.
-Prawoslawie Pop moze zakladowac malzenstwo.
-duza waga jest przywizywana do spiewnia.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Anatomia Ssaków

I. UKŁAD RUCHOWY - POŁĄCZENIA 1. ) Połączenia włókniste do tej grupy należy więzozrost, szew oraz wiklinowanie. W więzozroście kości są połączone za pomocą tkanki łącznej włóknistej lub sprężystej. Rozpowszechnione na dużym obszarze występują pod nazwą błony międzykostnej lub więzadła. 1.1 . ) Szew -stanowi obszerna grupę połączeń. Występuje przeważnie w czaszce. Ze względu na charakter łączonych ze sobą kośc przyjęto kilka rodzajów szwów:  piłowaty, łuskowaty liściasty , płaski. a) pilowaty - występuje wtedy gdy krawędzie łączonych ze sobą kości mają kształt zębów piły np.szew potyliczno - międzyciemieniowy. b) liściasty -gdy kości zachodzą na siebie podobnie jak łuski ryby np. między kością ciemieniową a skroniową. c)płaski - tworzą kości równoległe do siebie, płasie i gładkie np. szew polityczno- łuskowy. 1.2.) Wiklinowanie -połączenie zębów z okostna zębodołu. 2.) Połączenia chrząstkowe -dzielą się na dwie zasadnicze grupy chrząstkozrost i spojenie...

"Żona Lota" Anna Achmatowa

Anna Achmatowa "Żona Lota" "I obejrzała się żona jego idąc za nim, a obróciła się w słup solny" (Genesis 19,26) "I szedł sprawiedliwy za mężem od Boga, Ogromny i jasny, na czarnej szczyt góry, A żonie Lotowej szeptała tak trwoga: Nadążysz, a teraz spójrz jeszcze za mury, Na wieże czerwone roszinnej Sodomy, Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła, Na okna już puste w wysokim tym domu, Gdzieś dzatki miłemu mężowi rodziła. Spojrzała - i skute w śmiertlenej niemocy jej nogi, tak bystre, przyrosły do ziemi, I widzieć nie mogły już więcej jej oczy, Bo Pan ją w przejrzysty słup soli zamienił. To strata niewielka, jak łza w oceanie, Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi? O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie Bo życie oddała za jedno spojrzenie." Przekład Gina Gieysztor 1) Co zapowiada tytuł? Tytuł "Żona Lota" zapowiada, że w utworze będzie  mowa o wydarzeniach biblijnych (ze Starego Testamentu) i że w centrum wydarzeń z...

Kolo, okrag

1. Pole i obwod kola Pole kola P = πr^2 Obwod kola L = 2 πr r -  dlugosc promienia kola 2. Dlugosc luku Luk jest okreslony przez promien okregu r i kat srodkowy α. Dlugosc zaznaczonego luku AB i obwod okregu L pozostaja w takim samym stosunku wzglednie siebie jak kat srodkowy α i kat pelny 360o. AB/L = α/360o Dlugosc luku wycinka kola o promieniu r wycietego przez kat srodkowy o mierze α jest rowna 2πr * α/360o. 3. Pole wycinka kola Kat srodkowy α. Pole tego wycinka kolo P_w i pole kola P pozostaja w takim samym stosunku wzgledem siebie jak kat srodkowy α i kat pelny 360o. P_w/P = α/360o Pole wycinka kola o promieniu r wycietego przez kat srodkowy o mierze α jest rowne πr^2 * α/360o . 4.  W czasach starozytnych zauwazono, ze stosunek dlugosci okregu do dlugosci srednicy jest dla wszystkich okregow ta sama liczba, liczbe te oznaczono grecka litera π. Babilonczycy przyjmowali, ze liczba to jest rowna 3, Egipcjanie (16/9)^2, Archimedes podawal 22/7. W 16...