Bohater romantyczny

1. Cechy bohatera romantycznego

a) jest czlowiekiem wybitnym, nieprzecietnym , niekiedy nawet geniuszem - Romantyko fascynowala wiekosc czlowieka, kultem otaczali ludzki geniusz. Uwazali, ze to wybitnym jednostkom swiat zawdziecza swoj rozwoj. Bohaterowie romantyczni sa ludzmi nieprzecietnymi, przerastajacymi spolecznosc, z ktorej sie wywodza i w ktorej zyja.

b) bywa poeta - Geniusz romantyczny wcielal sie w wielkich wodzow (tak postrzegano Napoleona), myslicieli (dla wielu byl nim Hegel), prorokow (dla polskich oromantykow geniuszem byl Towinski), artystow (na przyklad Chopi), nade wszystko jednak - poetow.

c) jest wrazliwy - Geniusz poetycki przejawil sie w szczegolnej wrazliwosci na ludzkie cierpienia, na dobro i zlo, na piekno.

d) ma skomplikowana ososbowosc - Romantycy szczegolna uwage poswiecali osobowoscia skomplikowanym, niejednoznacznym. Interesowala ich psychologia ludzi ciezko doswiadczonych, majacych problemy z tozsamoscia, ludzi, ktorzy sami siebie nie do konca moga zrozumiec. Dwoistosc ludzkiej psychiki znalazla szczegolny wyraz w tworczosci Mickiewicza, gdzie spotykamy trzech bohaterow radykalnie zamieniajacych swoja ososbowosc, czego wyrazem staje sie rowniez zmiana imienia, a w przypadku dwoch z nich i kostiumu (Alf - Walter -Konrad Walenrod, Gustaw - Konrad, Jacek Soplica - ksiadz Robak).

e) bywa niezrownowazony psychicznie - Z geniuszem i skomplikowana osobowoscia laczy sie blisko niezrownowazenie psychiczne. Dla romantykow nie medrzec byl autorytetem, lecz wariat ( z lac. varius - odmienny, pstry, rozny), ktory - paradyoksalnie - wie i widzi wiecej. Wariat to ktos odmienny od ludzi "normalnych" a romantycy cenili odmiennosc. W ten sposob chorobe psychiczna traktowali jako stan wyroznienia. Czy na odwrot:geniusz, poezje, wyjatkowosc postrzegali jako chorobe. Dodajemy, ze choroba romantyczna czesto miewa ambiwalentny (dwojaki, z la c. amb(i) - obu, valens - wart) charakter: z jednej strony to dar bez mala boski (laczy sie z proroczym natchnieniem), z drugiej strony to diabelskie opetanie.

f) jest tajemniczy - Czlowiek wyjatkowy skrywa jakas tajemnice. Nie jest jasna przeszlosc, jego zycia nie podlega prostemu opisowi.

g) niezrozumialy dla innych - jesli ktos jest inny niz ogol, to tym samym jest dla ogolu nieprzenikniony i niezrozumialy. Naraza sie na pogarde, choc to on innych przewyzsza.

h) zdolny do wielkich poswiecen, ale i do zbrodni - czlowiek wielki zdolny jest do heroizmu, swietosci, poswiecen. Rownoczesnie potrafi sie zdobyc na potworna zbrodnie. niejednokrotnie wielkie bohaterstwo laczy sie w nim z bezwzglednoscia. Na pewno jednak zlo, ktoremu ulega, nie rodzi sie z maloscia czy slaboscia.

i) jest czlowiekiem czynu - biernoscia to symtom choroby woli, gorszej od szalenstwa

j) wewnetrznie niezalezny, czesto buntownik, nonkonformista - jest niezalezny i wolny. Nie poddaje sie tyranii, jakiemukolwiek przymusowi. Rowniez przymusowi konformizmu (czyli upodobnienia sie do innych, zgody na obowiazujace w spolecznosci zasady, zlac. conformis - podobny). Jest buntownikiem przekonanym o swojej racji.

k) nieszczesliwie zakochany - Rodzajem choroby - zarowno laska, jak przeklenstwem - jest milosc. Romantycy przygladali sie zachowaniom czlowieka zakochanego. Zakochany jest tylez geniuszem, zo wariantem. Wedlug romantykow, prawdziwa milosc jest gwaltowna, namietna. I najczesciej nieszczesliwa, bo niemozliwa do spelnienia.

l) jest rozdarty miedzy sprzecznymi wartosciami

Romantycy dostrzegali w zyciu aspekt tragiczny. Wielki czlowiek musi dokonywac wyborow ktore zawsze wioda do jego kleski, gdyz zawsze musi on uniecystwic jedna z wysokich wartosci. Polski bohater romantyczny na przyklad wybiera miedzy szczesciem osobistym a poswieceniem dla ojczyzny.

m) podlega tragicznemu przeznaczeniu

Drugim przejawem tragizmu jest podleglosc przeznaczeniu. Los bohatera romantycznego naznaczony jest  fatalizmem. Cokolwiek by czynil, zawsze spotyka go katastrofa jest przepisana egzystencji ludzkiej.

n) jest czlowiekiem wolnym

Bohater romantyczny czuje sie czlowiekiem wolnym i za wolnosc gotow jest oddac zycie. Tym sie rozni od bahtera antycznej tragedii - on czuje sile, dzieki ktorej jest w mocy pokonac przeznaczenie. Zgodnie z romantycznym stylem myslenia, zderzenie wolnosci i przeznaczenia czlowieka postrzegane jest dialektycznie.

o) jest samotny

Bohater romantyczny za swoja wolnosc placi cene samotnosci. Nawet gdy zuje sie solidarny z narodem i gdy kocha kobiete, zostaje sam, gdyz jest bezkompromisowy w dazeniach i zazdrosny o wlasna wolnosc.

p) jest smuszony do trudnych wyborow moralnych

Czlowiek nieustannie staje przed koniecznoscia dokonywania wyborow moralnych. Bohater romantyczny dokonuje nadzwyczaj wazkich wyborow: niekiedy wybiera zlo, bo tego wymaga jego wielkosc.

r) uwage skupia tylko na sprawach wznioslych, gardzi pospolitoscia , jest idealista

Wielkosc bohatera romantycznego podlega m.in. na tym, ze jego wybory, jego czyny dotycza najwyzszych wartosci, odlegle sa od spraw przyziemnych, pospolitych szarych, zwyczajnych (idealista to ktos kierujacy sie w zyciu wznioslymi zasadami, marzyciel, niekiedy oderwany od realnego zycia; slowo to pochodzi od greckiego slowa idea).