Przejdź do głównej zawartości

Słowotwórstwo

Zad Z podanej grupy wyrazów wypisz wyrazy złożone. Podziel je na złożenia, zestawienia i zrosty

owczarek niemiecki, domownik, rurociąg, piórko, Białystok, wiarygodny, wieczne pióro, deskorolka, samolot, Boże Narodzenie, kaszanka, księgozbiór, czasopismo, dobranoc, Nagroda Nobla, prababcia, bajkopisarz, redaktor naczelny, Rzeczpospolita

Wyrazy złożone to te, które mają dwie podstawy słowotwórcze. Na początek oddziel z grupy wyrazy proste (tzn. te, które mają jedną podstawę słowotwórczą): to domownik, piórko, kaszanka, prababcia


Podział wyrazów złożonych:

-Najpierw zapamiętaj zestawienia. to taka konstrukcja wyrazowa, w której dwa wyrazy zawsze występują razem i oznaczają jakąś jedną całość. Co może być zestawieniem? Wiele nazw własnych i osobowych - imiona i nazwiska, tytuły książek, nazwy geograficzne. Mogą to być także nazwy rzeczy, zawodów, tytułów naukowych czy stanowisk.

owczarek niemiecki, wieczne pióro, Boże Narodzenie,  Nagroda Nobla, redaktor naczelny


- Zrosty to takie konstrukcje słowotwórcze, które powstały ze ścisłego połączenia dwóch wyrazów. W zrostach bez trudu oddzielisz dwie postawy słowotwórcze.

Zrostami są: Białystok, wiarygodny, dobranoc, Rzeczpospolita

-Jak rozpoznasz  złożenia? To wyrazy złożone zwykle z dwóch podstaw słowotwórczych. Połoczone są ze sobą za pomocą formantu, zwanego wrostkiem. Wrostkiem może być -o- /-i- /-y-

Wyrażeniami są więc: rurociąg, deskorolka, samolot, księgozbiór, czasopismo, bajkopisarz


Wyrazy proste: domownik, piórko, kaszanka, prababcia






Utworzone nazwy muszą odwoływać się do ich budowy słowotwórczej . Jeśli np. masz nadać nazwę miejscu, w którym wącha się lkwiaty, nazwa ta musi być związana z czasownikiem "wąchać" - może to więc być wąchalnia czy wąchowisko.

-Nazwa miejsca, w którym korzysta się z internetu (skorzystaj z formantów nazw miejsc: -nia, -arnia, -alnia, -ownia) - np. internetownia

-nazwa przyrządu, którym można się drapać (wykorzystaj formanty tworzące nazwy narzędzi: -dło, -ak) - np. drapadło.

-nazwa kogoś, kto się cieszy (pomocne będą nazwy wykonawcy czynności: -acz, -arz, -ca, -ak, -icieli, -yciel) np. cieszycciel

-nazwa drogi przeznaczonej wyłącznie do jazy rowerem (to też nazwa miejsca) - np. rowerownia.

-nazwa mieszkańca Unii Europejskiej (skorzystaj z formantów nazw mieszkańców: -ak, -anin -ik, -czyk, -ec, -in) - unijczyk.

-nazwa osoby, która mieszka w szałasie ( to też nazwa mieszkańca) - np szałasanin

-nazwa miejsca, w którym przygotowuje się kanapki - np. kanapkalnia

-nazwa miejsca, gdzie paerkuje się motocykle - np. motorowania.

-nazwa narzędzia, które służy do kopania ziemi - np. kopak

-nazwa kogoś, kto tworzy rymy (to wykonawca czynności) - np. rymiarz

-nazwa maszyny, która przypomina o ważnych datach - (to nazwa narzędzi) - np. przypominadło

-nazwa pomieszczenia, w którym przechowuje się najpotrzebniejsze przedmioty (oczywiście nazwa miejsca) - np. potrzebowania

W języku polskim istnieją formanty produktywne (czyli takie, za pomocą których nadal tworzymy nowe wyrazy) i nieproduktywne (dziś jest nuż nieużywane).




Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Anatomia Ssaków

I. UKŁAD RUCHOWY - POŁĄCZENIA 1. ) Połączenia włókniste do tej grupy należy więzozrost, szew oraz wiklinowanie. W więzozroście kości są połączone za pomocą tkanki łącznej włóknistej lub sprężystej. Rozpowszechnione na dużym obszarze występują pod nazwą błony międzykostnej lub więzadła. 1.1 . ) Szew -stanowi obszerna grupę połączeń. Występuje przeważnie w czaszce. Ze względu na charakter łączonych ze sobą kośc przyjęto kilka rodzajów szwów:  piłowaty, łuskowaty liściasty , płaski. a) pilowaty - występuje wtedy gdy krawędzie łączonych ze sobą kości mają kształt zębów piły np.szew potyliczno - międzyciemieniowy. b) liściasty -gdy kości zachodzą na siebie podobnie jak łuski ryby np. między kością ciemieniową a skroniową. c)płaski - tworzą kości równoległe do siebie, płasie i gładkie np. szew polityczno- łuskowy. 1.2.) Wiklinowanie -połączenie zębów z okostna zębodołu. 2.) Połączenia chrząstkowe -dzielą się na dwie zasadnicze grupy chrząstkozrost i spojenie...

"Żona Lota" Anna Achmatowa

Anna Achmatowa "Żona Lota" "I obejrzała się żona jego idąc za nim, a obróciła się w słup solny" (Genesis 19,26) "I szedł sprawiedliwy za mężem od Boga, Ogromny i jasny, na czarnej szczyt góry, A żonie Lotowej szeptała tak trwoga: Nadążysz, a teraz spójrz jeszcze za mury, Na wieże czerwone roszinnej Sodomy, Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła, Na okna już puste w wysokim tym domu, Gdzieś dzatki miłemu mężowi rodziła. Spojrzała - i skute w śmiertlenej niemocy jej nogi, tak bystre, przyrosły do ziemi, I widzieć nie mogły już więcej jej oczy, Bo Pan ją w przejrzysty słup soli zamienił. To strata niewielka, jak łza w oceanie, Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi? O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie Bo życie oddała za jedno spojrzenie." Przekład Gina Gieysztor 1) Co zapowiada tytuł? Tytuł "Żona Lota" zapowiada, że w utworze będzie  mowa o wydarzeniach biblijnych (ze Starego Testamentu) i że w centrum wydarzeń z...

Kolo, okrag

1. Pole i obwod kola Pole kola P = πr^2 Obwod kola L = 2 πr r -  dlugosc promienia kola 2. Dlugosc luku Luk jest okreslony przez promien okregu r i kat srodkowy α. Dlugosc zaznaczonego luku AB i obwod okregu L pozostaja w takim samym stosunku wzglednie siebie jak kat srodkowy α i kat pelny 360o. AB/L = α/360o Dlugosc luku wycinka kola o promieniu r wycietego przez kat srodkowy o mierze α jest rowna 2πr * α/360o. 3. Pole wycinka kola Kat srodkowy α. Pole tego wycinka kolo P_w i pole kola P pozostaja w takim samym stosunku wzgledem siebie jak kat srodkowy α i kat pelny 360o. P_w/P = α/360o Pole wycinka kola o promieniu r wycietego przez kat srodkowy o mierze α jest rowne πr^2 * α/360o . 4.  W czasach starozytnych zauwazono, ze stosunek dlugosci okregu do dlugosci srednicy jest dla wszystkich okregow ta sama liczba, liczbe te oznaczono grecka litera π. Babilonczycy przyjmowali, ze liczba to jest rowna 3, Egipcjanie (16/9)^2, Archimedes podawal 22/7. W 16...