Anna Achmatowa
"Żona Lota"
"I obejrzała się żona jego idąc za nim, a obróciła się w słup solny" (Genesis 19,26)
"I szedł sprawiedliwy za mężem od Boga,
Ogromny i jasny, na czarnej szczyt góry,
A żonie Lotowej szeptała tak trwoga:
Nadążysz, a teraz spójrz jeszcze za mury,
Na wieże czerwone roszinnej Sodomy,
Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła,
Na okna już puste w wysokim tym domu,
Gdzieś dzatki miłemu mężowi rodziła.
Spojrzała - i skute w śmiertlenej niemocy
jej nogi, tak bystre, przyrosły do ziemi,
I widzieć nie mogły już więcej jej oczy,
Bo Pan ją w przejrzysty słup soli zamienił.
To strata niewielka, jak łza w oceanie,
Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi?
O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie
Bo życie oddała za jedno spojrzenie."
Przekład Gina Gieysztor
1) Co zapowiada tytuł?
Tytuł "Żona Lota" zapowiada, że w utworze będzie mowa o wydarzeniach biblijnych (ze Starego Testamentu) i że w centrum wydarzeń znajdzie się właśnie żona Lota.
Tytuł zapowiada więc także przesunięcie punktu centralnego wydarzeń biblijnych.
Żona Lota staje się ważniejsza niż np. Abrahama (inaczej niż w Biblii), utwór skłania do zatrzymania się chwilę dłużej nad jej losem.
2) Skąd pochodzi motto tego wierza? Jaką funkcję pełni?
Motto tego wiersza podchodzi z Księgi Genesisi.
Dlaczego? Dlatego, że wiersz dotyczy wydarzeń biblijnych. Motto sygnalizuje, o czym będzie mowa. Zapowiada to. W pewnym sensie uzupełnia tytuł: Żona Lota.
Motto sygnalizuje, że wiersz będzie wartiacją na temat wydarzeń biblijnych, a może refleksją o nich.
3) Jakiego wydarzenia biblijnego dotyczy wiersz?
Spalenia Sodomy i Gomory i ucieczki jdnych sprawiedliwych: Abrahama i jego przyjaciela Lota wraz z rodziną: żoną i córkami.
4) Zacytuj fragmenty, w których mowa o uczuciach żony Lota.
"A żonie Lotowej szeptała tak trwoga"
(trwoga)
".. spójrz jeszcze na mury,
Na wieże czerwone rodzinnej Sodomy,
Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła"
(żal, tęsknota)
5) Jakie uczucie i refleksje towarzyszą podmiotowi lirycznemu?
Chęć dowartościowania i upamiętnienia historii żony Lota, która znika w nawale wydarzeń biblijnych:
Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi?
Być może, znaczenie ma fakt, że to kobieta jest autorką tego wiersza, może ona jest autorką tego wiersza, może ona jest osobą mówiącą w wierszu i chce podkreślić rolę innej kobiety, która rodziła dzieci, kochała męża, swoje miasto, a potem - tęskniła za nim. Wiersz dowartościowuje także mały gest - jedno spojrzenie i jedno wspomnienie.
6) Jaki związek frazeologiczny nawiązuje do historii żony Lota?
Zamienić się w słup soli.
7) Za pomocą jakich środków wyrażane są emocje?
Pytanie retoryczne
(niewymagające odpowiedzi, zastosowane np. wyłącznie ze względów emocjonalnych, jako ozdobnik)
Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi?
Kontrast
(zestawienie w bliskim sąsiedztwie obok siebie dwu skrajnych elementów - łza i ocean kontrastują wielkością)
łza w oceanie
Wykrzyknik
O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie
8) Czy zauważasz stylizację biblijną?
Inwersja (szyk przestawny)
czarnej szczyt góry (zamiast: szczyt czarnej góry)
i szedł sprawiedliwy (zamiast: i sprawiedliwy szedł) - początek jak z przypowieści lub proroctwa, może psalmu ?
wieże czerwone (zamiast czerwone wieże)
Słownictwo (archaiczne, biblijne)
mąż od Boga (w znaczeniu anioł)
9) inne srodki
Porównanie
To strataniewielka, jak łza w oceanie
Epitety
wieże czerwone
rodzinnej Sodomy
czarnej szczyt góry
strata niewielka
10) Jak określisz ostatnie zdanie?
Paradoksalna puenta:
...życie oddała za jedno spojrzenie
Puenta - główna myśl, podsumowaujące zdanie
Paradoks-błyskotliwe, zaskakujące stwierdzenie, często odbiegające od potocznych sądów
11) Rymy w wierszu
Żeńskie (tzn. obejmujące 2 ostatnie sylaby):
Boga - trwoga
Sodomy-domu
oceanie-zostanie
Niedokładne (syalaby rymujące się nie pokrywają sie dokładnie)
niemocy - oczy
Sodomy-domu
ziemi-spojrzenie
żyła-rodziła
Dokładne (sylaby rymujące się pokrywają się dokładnie)
Boga-trwoga
oceanie-zostanie
Układ rymów:
abab-przeplatany (krzyzow)
Boga-trwoga (pierwszy wers z trzecim)
góry- mury (drugi z czwartym)
"Żona Lota"
"I obejrzała się żona jego idąc za nim, a obróciła się w słup solny" (Genesis 19,26)
"I szedł sprawiedliwy za mężem od Boga,
Ogromny i jasny, na czarnej szczyt góry,
A żonie Lotowej szeptała tak trwoga:
Nadążysz, a teraz spójrz jeszcze za mury,
Na wieże czerwone roszinnej Sodomy,
Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła,
Na okna już puste w wysokim tym domu,
Gdzieś dzatki miłemu mężowi rodziła.
Spojrzała - i skute w śmiertlenej niemocy
jej nogi, tak bystre, przyrosły do ziemi,
I widzieć nie mogły już więcej jej oczy,
Bo Pan ją w przejrzysty słup soli zamienił.
To strata niewielka, jak łza w oceanie,
Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi?
O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie
Bo życie oddała za jedno spojrzenie."
Przekład Gina Gieysztor
1) Co zapowiada tytuł?
Tytuł "Żona Lota" zapowiada, że w utworze będzie mowa o wydarzeniach biblijnych (ze Starego Testamentu) i że w centrum wydarzeń znajdzie się właśnie żona Lota.
Tytuł zapowiada więc także przesunięcie punktu centralnego wydarzeń biblijnych.
Żona Lota staje się ważniejsza niż np. Abrahama (inaczej niż w Biblii), utwór skłania do zatrzymania się chwilę dłużej nad jej losem.
2) Skąd pochodzi motto tego wierza? Jaką funkcję pełni?
Motto tego wiersza podchodzi z Księgi Genesisi.
Dlaczego? Dlatego, że wiersz dotyczy wydarzeń biblijnych. Motto sygnalizuje, o czym będzie mowa. Zapowiada to. W pewnym sensie uzupełnia tytuł: Żona Lota.
Motto sygnalizuje, że wiersz będzie wartiacją na temat wydarzeń biblijnych, a może refleksją o nich.
3) Jakiego wydarzenia biblijnego dotyczy wiersz?
Spalenia Sodomy i Gomory i ucieczki jdnych sprawiedliwych: Abrahama i jego przyjaciela Lota wraz z rodziną: żoną i córkami.
4) Zacytuj fragmenty, w których mowa o uczuciach żony Lota.
"A żonie Lotowej szeptała tak trwoga"
(trwoga)
".. spójrz jeszcze na mury,
Na wieże czerwone rodzinnej Sodomy,
Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła"
(żal, tęsknota)
5) Jakie uczucie i refleksje towarzyszą podmiotowi lirycznemu?
Chęć dowartościowania i upamiętnienia historii żony Lota, która znika w nawale wydarzeń biblijnych:
Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi?
Być może, znaczenie ma fakt, że to kobieta jest autorką tego wiersza, może ona jest autorką tego wiersza, może ona jest osobą mówiącą w wierszu i chce podkreślić rolę innej kobiety, która rodziła dzieci, kochała męża, swoje miasto, a potem - tęskniła za nim. Wiersz dowartościowuje także mały gest - jedno spojrzenie i jedno wspomnienie.
6) Jaki związek frazeologiczny nawiązuje do historii żony Lota?
Zamienić się w słup soli.
7) Za pomocą jakich środków wyrażane są emocje?
Pytanie retoryczne
(niewymagające odpowiedzi, zastosowane np. wyłącznie ze względów emocjonalnych, jako ozdobnik)
Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi?
Kontrast
(zestawienie w bliskim sąsiedztwie obok siebie dwu skrajnych elementów - łza i ocean kontrastują wielkością)
łza w oceanie
Wykrzyknik
O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie
8) Czy zauważasz stylizację biblijną?
Inwersja (szyk przestawny)
czarnej szczyt góry (zamiast: szczyt czarnej góry)
i szedł sprawiedliwy (zamiast: i sprawiedliwy szedł) - początek jak z przypowieści lub proroctwa, może psalmu ?
wieże czerwone (zamiast czerwone wieże)
Słownictwo (archaiczne, biblijne)
mąż od Boga (w znaczeniu anioł)
9) inne srodki
Porównanie
To strataniewielka, jak łza w oceanie
Epitety
wieże czerwone
rodzinnej Sodomy
czarnej szczyt góry
strata niewielka
10) Jak określisz ostatnie zdanie?
Paradoksalna puenta:
...życie oddała za jedno spojrzenie
Puenta - główna myśl, podsumowaujące zdanie
Paradoks-błyskotliwe, zaskakujące stwierdzenie, często odbiegające od potocznych sądów
11) Rymy w wierszu
Żeńskie (tzn. obejmujące 2 ostatnie sylaby):
Boga - trwoga
Sodomy-domu
oceanie-zostanie
Niedokładne (syalaby rymujące się nie pokrywają sie dokładnie)
niemocy - oczy
Sodomy-domu
ziemi-spojrzenie
żyła-rodziła
Dokładne (sylaby rymujące się pokrywają się dokładnie)
Boga-trwoga
oceanie-zostanie
Układ rymów:
abab-przeplatany (krzyzow)
Boga-trwoga (pierwszy wers z trzecim)
góry- mury (drugi z czwartym)
Komentarze
Prześlij komentarz