Przejdź do głównej zawartości

"Dziady" Adama Mickiewicza

II część




2. Mądrości ludowe

a)Folklor = ludowa twórczość artystyczna, całość kultury ludowej: literatura (baśnie, ballady, podania, przysłowialudowe), muzyka (pieśni i tańce), plastyka (elementy dekoracyjne, dzieła sztuki ludowej), obyczaje (np. dziady)

b)Jakie elementy ludowości odnajdujemy w II części Dziadów?
-Tytułowe dziady to nazwa ludowego obrzędu
-Bohaterowie wywodzą się z ludu. Należą do nich:
*Gluśarz
*chór starców, wiejskich kobiet i  mężczyzn

-wierzenie ludu

c) Sposób przeprowadzenia ceremonii dziadów

1. Przygotowanie miejsca obrzędu.

Gluśarz (kapłan, mistrz ceremonii, prowadzący obrzęd) prosi o zamknięcie kaplicy, ustawienie się dookoła trumny wszystkich zebranych uczestników obrzędu, zgaszanie wszelkich źródeł światła (lamp i świec), przysłonięcie okien kaplicy przed blaskiem księżyca.


2. Przywoływanie kolejnych dusz przez Guślarz i Chór.

A Dusze dzieci pojawia się po podpaleniu przez Guślarza garści kądzieli (włókna lnianego lub konopnego) , które zgromadzeni wieśniacy muszą dmuchaniem unieść w górę i doprowadzić do całkowitego spalenia.

B. Dusza złego pana pojawia się po podpaleniu kotła z wódką.

C. Dusza dziewczyny przychodzi po podpaleniu wieńca z ziół.

D. Inne dusze (które nie są głównymi bohaterami obrzędu) przychodzą zwabione ziarnami maku i soczewicy, które Guślarz rozsypuje w każdym kącie kaplicy. Ziarna te mają stanowić posiłek dla zzbłąkanych dusz.

Pomocnikiem Guślarza w przywoływaniu duchów jest Chór, który kilkakrotniee powtarzxa zaklęcie:

"Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?"

3. Próba zakończenia obrzędu ( kłopoty z ostatnim duchem).

Gdy wbijaj w północ, Guślarz uznaje, że czas zaknczyć obrzęd dziadów. Dusze powinny już odejść, ale okazuje się, że w kaplicy pozostaje duch dziwnego młodzieńca, który nie reaguje na polecenia. Guślarz zauważa , ze upiór przypatruje się jednej z uczestniczek obrzędu. wieśniacy wyprowadzają dziewczynę z kaplicy, a duch młodzieńca kroczy za nimi. Dlaczego? Nie wiadmom. Na tym kończy się II część Dziadów.

4. Co znaczy słowo "dziady"?

W przedmowie Mickiewicz sam objaśnia tajemniczy tytuł utworu. Dziadami nazywa jeden z prastarych pogańskich obrzędów, który obchodzono na Litwie, w Prusach i w Kurlandii (na Łowtie). Lud wierzył, że dzięki obrzędowi dziadów dusze zmarłych mogły wrócić raz w roku do świata żywych , aby prosić o pomoc w oczyszczeniu sie z ziemskich win. Dziady prowadził kapłan i poeta zwany Koźlarzem, Huslarem  lub Guślarzem. Był to obrzęd zakazany przez Kościół chrześcijański, ale mimo to gromadziło się na nim wielu wieśniaków, którzy święcie wierzyli w możliwość kontaktu ze zmarłymi. Aby pomóc duszom czyśćcowym, ludzie zostawiali w kaplicach i przycmentarnych opuszczonych domach jedzenie i picie, którymi zmarli mogli się posilić i napoić. Zdaniem Mickiewicza korzenie dziadów są wspólne dla wszystkich cywilizacji. W obyczajach greckich, skandynawskich, wschodnich i indiańskich funkcjonował zwyczaj dokarmiania zmarłych. Od czasów chrześcijańskich zwyczaj ten zmienił się, ale nie zaginął 0 pomieszał się z tradycją Święta Zmarłych (Zaduszek).


5. Cele wizyty duchów w kaplicy

Guślarz przywołuje dusze czyścowe, które dzięki obrzędowi mają okazję do posilenia się, ugaszania pragnienia, wytłumaczenia się ze swoich win, odebrania jałmużny.
W tekście możecie doszukać się fragmentu, w którym mowa jest o karach stosowanych wobec dusz czyśćcowych. Należą do nich m.in. palenie w smole, marznięcie na dnie rzek, wszczepianie w drewno, parzenie ogniem.

6. Bohaterowie "Dziadów" Mickiewicza

Utwór Mickiewicza ukształtowany jest na wzór ludowego obrzędu, czyli widowiska, w którym gromada pełni rolę wywoływaczy duchów i współczujących widzów. Aktorami są przywołane przez Guślarza (prowadzącego obrzęd) widma:

 1 dusze dwojga dzieci
 2 dusza złego pana
 3 dusza młodej dziewczyny
 4 dusza dziwnego młodzieńca

7. Ludowy kodeks moralny (trzy przestrogi trzech dusz)




8. Jaką funkcję pełniła ludowość w tekstach romantycznych?

Stała się bardzo modna. Poeci romantyczni dopatrywali się w ludowości prostoty ( nie pomylcie z prostactwem). Poszukiwali inspiracji w ludowych wierzeniach, obrzędach i zwyczajach. Odrzucali mądrości klasyków, przyjmowali najprostszy, choć bardzo surowy system wartości, przestrzegany przez lud. Mickiewicz wiele razy opowiadał historie ludowe usłyszane w dzieciństwie. Wykorzystał je nie tylko w dramacie "Dziady", ale też w wielu wierszach i balladach. Szczególne wrażenie robiły na nim opowieści o obrzędach ku czci zmarłych oraz możliwości odkupienia grzechów przez dusze czyśćcowe. Utkiwły mu w pamięci niektór przestrogi (ludowe nauki moralne) dotyczące właściwego postępowania w życiu. Fascynował się moralnością prostych ludzi oraz atmosferą ich obrzędów.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Anatomia Ssaków

I. UKŁAD RUCHOWY - POŁĄCZENIA 1. ) Połączenia włókniste do tej grupy należy więzozrost, szew oraz wiklinowanie. W więzozroście kości są połączone za pomocą tkanki łącznej włóknistej lub sprężystej. Rozpowszechnione na dużym obszarze występują pod nazwą błony międzykostnej lub więzadła. 1.1 . ) Szew -stanowi obszerna grupę połączeń. Występuje przeważnie w czaszce. Ze względu na charakter łączonych ze sobą kośc przyjęto kilka rodzajów szwów:  piłowaty, łuskowaty liściasty , płaski. a) pilowaty - występuje wtedy gdy krawędzie łączonych ze sobą kości mają kształt zębów piły np.szew potyliczno - międzyciemieniowy. b) liściasty -gdy kości zachodzą na siebie podobnie jak łuski ryby np. między kością ciemieniową a skroniową. c)płaski - tworzą kości równoległe do siebie, płasie i gładkie np. szew polityczno- łuskowy. 1.2.) Wiklinowanie -połączenie zębów z okostna zębodołu. 2.) Połączenia chrząstkowe -dzielą się na dwie zasadnicze grupy chrząstkozrost i spojenie...

"Żona Lota" Anna Achmatowa

Anna Achmatowa "Żona Lota" "I obejrzała się żona jego idąc za nim, a obróciła się w słup solny" (Genesis 19,26) "I szedł sprawiedliwy za mężem od Boga, Ogromny i jasny, na czarnej szczyt góry, A żonie Lotowej szeptała tak trwoga: Nadążysz, a teraz spójrz jeszcze za mury, Na wieże czerwone roszinnej Sodomy, Na plac, gdzieś nuciła i przędła, i żyła, Na okna już puste w wysokim tym domu, Gdzieś dzatki miłemu mężowi rodziła. Spojrzała - i skute w śmiertlenej niemocy jej nogi, tak bystre, przyrosły do ziemi, I widzieć nie mogły już więcej jej oczy, Bo Pan ją w przejrzysty słup soli zamienił. To strata niewielka, jak łza w oceanie, Lecz któż tę kobietę opłacze na ziemi? O, tylko w mym sercu na zawsze zostanie Bo życie oddała za jedno spojrzenie." Przekład Gina Gieysztor 1) Co zapowiada tytuł? Tytuł "Żona Lota" zapowiada, że w utworze będzie  mowa o wydarzeniach biblijnych (ze Starego Testamentu) i że w centrum wydarzeń z...

Kolo, okrag

1. Pole i obwod kola Pole kola P = πr^2 Obwod kola L = 2 πr r -  dlugosc promienia kola 2. Dlugosc luku Luk jest okreslony przez promien okregu r i kat srodkowy α. Dlugosc zaznaczonego luku AB i obwod okregu L pozostaja w takim samym stosunku wzglednie siebie jak kat srodkowy α i kat pelny 360o. AB/L = α/360o Dlugosc luku wycinka kola o promieniu r wycietego przez kat srodkowy o mierze α jest rowna 2πr * α/360o. 3. Pole wycinka kola Kat srodkowy α. Pole tego wycinka kolo P_w i pole kola P pozostaja w takim samym stosunku wzgledem siebie jak kat srodkowy α i kat pelny 360o. P_w/P = α/360o Pole wycinka kola o promieniu r wycietego przez kat srodkowy o mierze α jest rowne πr^2 * α/360o . 4.  W czasach starozytnych zauwazono, ze stosunek dlugosci okregu do dlugosci srednicy jest dla wszystkich okregow ta sama liczba, liczbe te oznaczono grecka litera π. Babilonczycy przyjmowali, ze liczba to jest rowna 3, Egipcjanie (16/9)^2, Archimedes podawal 22/7. W 16...