Panowali w Polsce przez 500 lat. Byli wśród nich wielcy wojownicy i dobrzy gospodarze. Na trwałe wpisali Polskę na mapę Europy.
Dynastia - to kolejne następujący po sobie władcy, panujący w kraju. Najczęściej nowym księciem zostawał najstarszy syn panującego.
1. Kto był przed Mieszkiem I ?
Założycielem dynastii mieli być Piast, ubogi rolnik, i jego żona Rzepicha. Synowie Piasta to: Siemowit, Lestek i Siemomysł. Po Siemomyśle panował pierwszy historyczny władca Polski, Mieszko I. Historyczny, tzn. taki, o którym wiemy, że istniał naprawdę.
2. Dlaczego przyjęcie chrztu przez państwo polskie było takie ważne?
Polska dzięki temu, że Mieszko I został ochrzczony weszła do wielkiej rodziny krajów europejskich. Jej książęta byli traktowani na równi z innymi władcami chrześcijańskimi. Na ziemiach polskich powstały kościoły, przebywali obcy duchowni, którzy przynieśli ze sobą pismo - łacina byłą językiem, którym wszyscy ludzie uczeni posługiwali się wtedy na całym kontynencie. Do Polski zaczęły przenikać wzorce kultury z Zachodu: wznoszono kamienne kościoły, pojawiły się księgi i pierwsze biblioteki.
3. Dlaczego koronacja podnosiła znaczenie władcy?
Koronowany władca miał większe znaczenie niż książęta czy hrabowie. Był pomazańcem bożym, tzn. osobą wyważoną z tłumu zwykłych śmiertelników. Zyskiwało też państwo rządzone przez króla - liczono się z nim bardziej na arenie międzynarodowej.
4. Wymień najważniejszych władców piastowskich i krótko scharakteryzuj okres ich panowania.
a) Mieszko I
Przyjął chrzest (966). Fakt ten poprzedziło małżeństwo z czeską księżniczką Dąbrówką. Czesi wcześniej przyjeli chrześcijaństwo niz Polska.
Mieszko, był energiczny, władcą. Opanował m. in. Śląsk i Małopolskę, na trwałe włączając te ziemie do Polski.
b) Bolesław I Chrobry zwany Wielkim
1025
Chrobry znaczy waleczny i taki ten władca był. Prowadził liczne wojny: z Niemcami, Czechami, zdobył Kijów, stolicę Rusi. Przyłączył do Polski na wschodzie Grody Czerwieńskie. Umiał też być zręcznym dyplomatą. To on spotykał się w Gnieźnie z cesarzem Ottonem III (1000). Został jego przyjacielem i współpracownikiem. W Polsce założono wtedy nowe biskupstwa. Bolesław patronował też misji św. Wojciecha, który pragnął nawrócić na wiarę chrześcijańską pogańskich Prusów. Misja nie powiodła się, Wojciech został zamorodowany. Bolesław wykupił jego ciało, a Polska miała pierwszego męczennika.
c) Mieszko II
1025
Syn Bolesława Chrobrego. niesłusznie nazwany Gnuśnym, czyli takim, który nie umiał dbać o sprawy państwa. Rzeczywiście nie potrafił rządzić tak, jak jego ojciec, ale uderzyli na niego jednocześnie potężni przeciwnicy: jego bracia uzyskali poparcie Niemiec i Rusi. Mieszko musiał uciekać z kraju. Wrócił (co prawda) i objął władzę, ale podporządkował się cesarzowi i zrzekł korony.
d) Kazimierz Odnowiciel
Syn Mieszka II. Rządził w trudnych czasach. Wypędzony z Polski uzyskał pomoc cesarza i scalił ziemie należące niegdyś do państwa polskiego. Wyniszczona wojnami i waśniami domowymi Polska zaczęła się stopniowo odradzać.
e) Bolesław Śmiały
1076
Walczył z Czechami, urządzał zwycięskie wyprawy na Ruś. Niestety, kazał zabić krytykującego go biskupa krakowskiego Stanisława. Wystąpiły wtedy przeciw niemu możne rody i doprowadziły do wygnania go z kraju. Zmarł poza granicami Polski.
f) Bolesław Krzywousty
Odparł najazd niemiecki na Polskę (1109). Nie chcąc, aby po jego śmierci doszło do wojny domowej podzielił kraj pomiędzy swych licznych synów - tzw. testament Bolesława Krzywoustego (1138). nie zdało się to na wiele. Polska wkrótce rozpadła się na niezależne ksiestwa, w których panowali przedstawiciele dynastii piastowskiej.
g) Przemysł II
1295
W 1295 roku udało mu się jako pierwszemu Piastowi po wielu latach uzyskać koronę. Panował jednak tylko w Wielkopolsce i na Pomorzu Gdańskim. Inne księstwa polskie nie uznawały jego władzy. Wkrótce zresztą został zamordowany. Spisek uknuli możni, którzy nie chcieli takiego wyniesienia księcia i prawdopodobnie sasiedzi Wielkopolski - Brandenburczycy.
h) Władysław Łokietek
1320
Po cieżkich walkach z królem Chechem Wacławem II i wieloma innymi książętami objął władzę jako król. Panował jednak tylko nad dzielnicą krakowską, wielkopolską i sandomierską oraz nad ziemiami sieradzką i łęczycką. Poza Polską pozostały Mazowsze, Pomorze i Śląsk.
i) Kazimierz Wielki
1333
Scalił zjednoczył Królestwo Polskie. Znacznie poszerzył jego granice: zdobył bogatą Ruś Czerwoną (Halicką), narzucił zwierzchnąść lenną Mazowszu. to o nim mówiono, że zastał Poslkę drewnianą a , pozostawił murowaną: wzniósł liczne zamki broniące kraju, opasał murami wiele miast. Był dobrym dyplomatą: zawarł pokój z zakonem krzyżackim, co zabezpieczyło Polskę od północy, utrzymał dobre stosunki z Węgrami - popierali oni nasz kraj na arenie międzynarodowej.
5. Z kim władcy Polski toczyli wojny?
Nasi książęta i królowie nnie byli spokojnymi władcami. Zresztą średniowieczu wojny były częste. Jeńcy i łupy zdobyte podczas nich bogaciły skarbiec książęcy. Zarabiali na wojnie także wojownicy, członkowie książęcej drużyny, a później rycerze. Toczono je więc chętnie, zwłaszcza gdy wiązało się to z wyprawami do sasiednich krajów. Polacy walczyli z plemionami słowiańskich Wieletów, mieszkających na zachód od nich, zz ?niemcami, Czechami, Pomorzanami, Prusami, Litwinami i Rusinami. W XIV w. przybył jeszcze jeden przeciwnik - zakon krzyżacki.
6. Ważne wojny i bitwy
972 - Mieszko I podbił pod Cedynią wojska niemieckiego margrabiego Hodona. Niemcy zaatakowali Mieszka, gdyż chcieli powstrzymać jego ekspansję na zachód, na ziemie słowiańskich Wieletów.
1002-1018 - długotrwałe wojny Bolesława Chrobrego z Niemcami, zakończone korzystnym dla Polski pokojem zawartym w Budziszynie. Polska obroniła swoją niezależność, przyłączyła Łużyce, Milsko (na zachodzie) i Morawy.
1018 - Bolesław Wielki zdobył Kijów i wywiózł z niego bogate łupy.
1109 - Bolesław Krzywousty zadał klęskę wyprawie niemieckiej na Polskę. Sławna stała się obrona przez Polaków grodu Głogowa obleganego przez siły cesarza. Głogowianie strzelali nawet do swych krewnych wziętych jako zakładników przez Niemców i przywiązanych do wież oblężniczych. Niemcy Głogowa nie zdobyli.
1116 - Bolesław Krzywousty zdobył Pomorze Nadwiślańskie.
1121-1122 - Krzywousty opanował Pomorze Zachodnie z Nakłem i Szczecinem.
1241 - pod Legnicą wojska polskie zastały pokonane przez Mongołów.
1309 - Krzyżacy zdobyli Gdańsk i urzadzili rzeź polskich rycerzy i mieszczan.
1331 - bitwa pod Płowcami. Władysławowi Łokietkowi udało się pokonać część wojsk krzyżackich. Było to pierwsze zwycięstwo odniesione przez Polaków w polu nad Krzyżakami.
1340-1366 - Kazimierz Wielki podczas wielu wypraw zbrojnych opanował Ruż Halicką z takimi miastami, jak: Przemyśl, Halicz, Brześć, Lwów i Włodzimierz.
7. Najważniejsze daty z historii Polski od X do XIV w.:
966-chrzest Polski
1000- zjazd gniezienieński, czyli spotkanie Bolesław Chrobrego.
1025 - królewska koronacja Bolesława Chrobrego.
1138 - testament Bolesława Krzywoustego: Polska dzieli się na dzielnice, w których rządzą niezależni książęta.
1226 - książę mazowiecki Konrad sprowadza do Polski zakon krzyżacki w celu podboju ziem Prusów.
1241 - najazd Mongołów nazywanych w Europie Tatarami i klęska Polaków w bitwie pod Legnicą.
1295 - Przemysł II, panujący w Wielkopolsce i na Pomorzu Gdańskim zostaje królem.
1300 - władca Czech, Wacław II, koronował się na król Polski. Skupił pod swoich panowaniem większość ziem polskich, ale otaczał się niemcami i Czechami. Wkrótce stracił popularność wśród polskiego rycerstwa i duchowieństwa.
1320 - Władysław Łokietek królem Polski
1370 - umiera Kazimierz wielki, ostatni Piast na polskim tronie.
Dynastia - to kolejne następujący po sobie władcy, panujący w kraju. Najczęściej nowym księciem zostawał najstarszy syn panującego.
1. Kto był przed Mieszkiem I ?
Założycielem dynastii mieli być Piast, ubogi rolnik, i jego żona Rzepicha. Synowie Piasta to: Siemowit, Lestek i Siemomysł. Po Siemomyśle panował pierwszy historyczny władca Polski, Mieszko I. Historyczny, tzn. taki, o którym wiemy, że istniał naprawdę.
2. Dlaczego przyjęcie chrztu przez państwo polskie było takie ważne?
Polska dzięki temu, że Mieszko I został ochrzczony weszła do wielkiej rodziny krajów europejskich. Jej książęta byli traktowani na równi z innymi władcami chrześcijańskimi. Na ziemiach polskich powstały kościoły, przebywali obcy duchowni, którzy przynieśli ze sobą pismo - łacina byłą językiem, którym wszyscy ludzie uczeni posługiwali się wtedy na całym kontynencie. Do Polski zaczęły przenikać wzorce kultury z Zachodu: wznoszono kamienne kościoły, pojawiły się księgi i pierwsze biblioteki.
3. Dlaczego koronacja podnosiła znaczenie władcy?
Koronowany władca miał większe znaczenie niż książęta czy hrabowie. Był pomazańcem bożym, tzn. osobą wyważoną z tłumu zwykłych śmiertelników. Zyskiwało też państwo rządzone przez króla - liczono się z nim bardziej na arenie międzynarodowej.
4. Wymień najważniejszych władców piastowskich i krótko scharakteryzuj okres ich panowania.
a) Mieszko I
Przyjął chrzest (966). Fakt ten poprzedziło małżeństwo z czeską księżniczką Dąbrówką. Czesi wcześniej przyjeli chrześcijaństwo niz Polska.
Mieszko, był energiczny, władcą. Opanował m. in. Śląsk i Małopolskę, na trwałe włączając te ziemie do Polski.
b) Bolesław I Chrobry zwany Wielkim
1025
Chrobry znaczy waleczny i taki ten władca był. Prowadził liczne wojny: z Niemcami, Czechami, zdobył Kijów, stolicę Rusi. Przyłączył do Polski na wschodzie Grody Czerwieńskie. Umiał też być zręcznym dyplomatą. To on spotykał się w Gnieźnie z cesarzem Ottonem III (1000). Został jego przyjacielem i współpracownikiem. W Polsce założono wtedy nowe biskupstwa. Bolesław patronował też misji św. Wojciecha, który pragnął nawrócić na wiarę chrześcijańską pogańskich Prusów. Misja nie powiodła się, Wojciech został zamorodowany. Bolesław wykupił jego ciało, a Polska miała pierwszego męczennika.
c) Mieszko II
1025
Syn Bolesława Chrobrego. niesłusznie nazwany Gnuśnym, czyli takim, który nie umiał dbać o sprawy państwa. Rzeczywiście nie potrafił rządzić tak, jak jego ojciec, ale uderzyli na niego jednocześnie potężni przeciwnicy: jego bracia uzyskali poparcie Niemiec i Rusi. Mieszko musiał uciekać z kraju. Wrócił (co prawda) i objął władzę, ale podporządkował się cesarzowi i zrzekł korony.
d) Kazimierz Odnowiciel
Syn Mieszka II. Rządził w trudnych czasach. Wypędzony z Polski uzyskał pomoc cesarza i scalił ziemie należące niegdyś do państwa polskiego. Wyniszczona wojnami i waśniami domowymi Polska zaczęła się stopniowo odradzać.
e) Bolesław Śmiały
1076
Walczył z Czechami, urządzał zwycięskie wyprawy na Ruś. Niestety, kazał zabić krytykującego go biskupa krakowskiego Stanisława. Wystąpiły wtedy przeciw niemu możne rody i doprowadziły do wygnania go z kraju. Zmarł poza granicami Polski.
f) Bolesław Krzywousty
Odparł najazd niemiecki na Polskę (1109). Nie chcąc, aby po jego śmierci doszło do wojny domowej podzielił kraj pomiędzy swych licznych synów - tzw. testament Bolesława Krzywoustego (1138). nie zdało się to na wiele. Polska wkrótce rozpadła się na niezależne ksiestwa, w których panowali przedstawiciele dynastii piastowskiej.
g) Przemysł II
1295
W 1295 roku udało mu się jako pierwszemu Piastowi po wielu latach uzyskać koronę. Panował jednak tylko w Wielkopolsce i na Pomorzu Gdańskim. Inne księstwa polskie nie uznawały jego władzy. Wkrótce zresztą został zamordowany. Spisek uknuli możni, którzy nie chcieli takiego wyniesienia księcia i prawdopodobnie sasiedzi Wielkopolski - Brandenburczycy.
h) Władysław Łokietek
1320
Po cieżkich walkach z królem Chechem Wacławem II i wieloma innymi książętami objął władzę jako król. Panował jednak tylko nad dzielnicą krakowską, wielkopolską i sandomierską oraz nad ziemiami sieradzką i łęczycką. Poza Polską pozostały Mazowsze, Pomorze i Śląsk.
i) Kazimierz Wielki
1333
Scalił zjednoczył Królestwo Polskie. Znacznie poszerzył jego granice: zdobył bogatą Ruś Czerwoną (Halicką), narzucił zwierzchnąść lenną Mazowszu. to o nim mówiono, że zastał Poslkę drewnianą a , pozostawił murowaną: wzniósł liczne zamki broniące kraju, opasał murami wiele miast. Był dobrym dyplomatą: zawarł pokój z zakonem krzyżackim, co zabezpieczyło Polskę od północy, utrzymał dobre stosunki z Węgrami - popierali oni nasz kraj na arenie międzynarodowej.
5. Z kim władcy Polski toczyli wojny?
Nasi książęta i królowie nnie byli spokojnymi władcami. Zresztą średniowieczu wojny były częste. Jeńcy i łupy zdobyte podczas nich bogaciły skarbiec książęcy. Zarabiali na wojnie także wojownicy, członkowie książęcej drużyny, a później rycerze. Toczono je więc chętnie, zwłaszcza gdy wiązało się to z wyprawami do sasiednich krajów. Polacy walczyli z plemionami słowiańskich Wieletów, mieszkających na zachód od nich, zz ?niemcami, Czechami, Pomorzanami, Prusami, Litwinami i Rusinami. W XIV w. przybył jeszcze jeden przeciwnik - zakon krzyżacki.
6. Ważne wojny i bitwy
972 - Mieszko I podbił pod Cedynią wojska niemieckiego margrabiego Hodona. Niemcy zaatakowali Mieszka, gdyż chcieli powstrzymać jego ekspansję na zachód, na ziemie słowiańskich Wieletów.
1002-1018 - długotrwałe wojny Bolesława Chrobrego z Niemcami, zakończone korzystnym dla Polski pokojem zawartym w Budziszynie. Polska obroniła swoją niezależność, przyłączyła Łużyce, Milsko (na zachodzie) i Morawy.
1018 - Bolesław Wielki zdobył Kijów i wywiózł z niego bogate łupy.
1109 - Bolesław Krzywousty zadał klęskę wyprawie niemieckiej na Polskę. Sławna stała się obrona przez Polaków grodu Głogowa obleganego przez siły cesarza. Głogowianie strzelali nawet do swych krewnych wziętych jako zakładników przez Niemców i przywiązanych do wież oblężniczych. Niemcy Głogowa nie zdobyli.
1116 - Bolesław Krzywousty zdobył Pomorze Nadwiślańskie.
1121-1122 - Krzywousty opanował Pomorze Zachodnie z Nakłem i Szczecinem.
1241 - pod Legnicą wojska polskie zastały pokonane przez Mongołów.
1309 - Krzyżacy zdobyli Gdańsk i urzadzili rzeź polskich rycerzy i mieszczan.
1331 - bitwa pod Płowcami. Władysławowi Łokietkowi udało się pokonać część wojsk krzyżackich. Było to pierwsze zwycięstwo odniesione przez Polaków w polu nad Krzyżakami.
1340-1366 - Kazimierz Wielki podczas wielu wypraw zbrojnych opanował Ruż Halicką z takimi miastami, jak: Przemyśl, Halicz, Brześć, Lwów i Włodzimierz.
7. Najważniejsze daty z historii Polski od X do XIV w.:
966-chrzest Polski
1000- zjazd gniezienieński, czyli spotkanie Bolesław Chrobrego.
1025 - królewska koronacja Bolesława Chrobrego.
1138 - testament Bolesława Krzywoustego: Polska dzieli się na dzielnice, w których rządzą niezależni książęta.
1226 - książę mazowiecki Konrad sprowadza do Polski zakon krzyżacki w celu podboju ziem Prusów.
1241 - najazd Mongołów nazywanych w Europie Tatarami i klęska Polaków w bitwie pod Legnicą.
1295 - Przemysł II, panujący w Wielkopolsce i na Pomorzu Gdańskim zostaje królem.
1300 - władca Czech, Wacław II, koronował się na król Polski. Skupił pod swoich panowaniem większość ziem polskich, ale otaczał się niemcami i Czechami. Wkrótce stracił popularność wśród polskiego rycerstwa i duchowieństwa.
1320 - Władysław Łokietek królem Polski
1370 - umiera Kazimierz wielki, ostatni Piast na polskim tronie.
Komentarze
Prześlij komentarz